Ιανουάριος
 
Πρώτη αναφορά αυτόλογης μεταμόσχευσης βλαστικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακού αίματος, σε 3-χρονη ασθενή με οξεία λεμφοβλαστική αναιμία.
 
Η πρόσφατη αυτή βιβλιογραφική αναφορά περιγράφει την πρώτη αυτόλογη μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακού αίματος σε παιδιατρικό ασθενή με οξεία λεμφοβλαστική αναιμία.

Η Ε.Μ είναι ένα εξάχρονο κορίτσι, το οποίο σε ηλικία τριών ετών, παρουσίασε μώλωπες σε υπέρμετρο βαθμό και σπληνομεγαλία. Μετά τη διάγνωση της ασθένειας (οξεία λεμφοβλαστική αναιμία), το τρίχρονο κοριτσάκι υποβλήθηκε σε χημειοθεραπεία. Στο πολύ σύντομο όμως χρονικό διάστημα, των 44 εβδομάδων μετά την έναρξη της θεραπείας, διαπιστώθηκε υποτροπή στην ασθένεια, γεγονός που οδήγησε τους ειδικούς στην αναζήτηση ιστοσυμβατού δότη, μεταξύ των μελών της οικoγενείας. Ωστόσο, η μη εύρεση κατάλληλου HLA-ιστοσυμβατού δότη, οδήγησε τους γιατρούς και τους γονείς, στην απόφαση της μεταμόσχευσης των βλαστικών κυττάρων της μικρής, που είχαν απομονωθεί απ’ το ομφαλοπλακουντιακό αίμα, αμέσως μετά τη γέννηση της. Πριν τη μεταμόσχευση, πραγματοποιήθηκε άλλος ένας κύκλος χημειοθεραπείας, έτσι ώστε να πραγματοποιηθεί η επέμβαση, όταν η ασθενής θα βρίσκεται σε κατάσταση ολικής υποχώρησης της ασθένειας (complete remission, CR), για δεύτερη φορά.

Η μεταμόσχευση των αυτόλογων βλαστικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακού αίματος, πήγε καλά, χωρίς σημαντικές επιπλοκές και μολύνσεις ενώ δεν παρατηρήθηκε “αντίδραση μοσχεύματος εναντίον ξενιστή” (GvHD). 4 μήνες μετά την επέμβαση, οι εξετάσεις έξειξαν φυσιολογικό αριθμό κυττάρων του αίματος. Το κοριτσάκι παραμένει σε καλή κατάσταση με ολική υποχώρηση της ασθένειας (complete remission, CR), 24 μήνες μετά την επέμβαση και 28 μήνες μετά την υποτροπή στην ασθένεια. Εκτιμάται ότι είναι μικρή η πιθανότητα δεύτερης υποτροπής στην ασθένεια, καθώς σύμφωνα με βιβλιογραφική αναφορά, σε ασθενείς που υποβλήθηκαν σε μεταμόσχευση, έπειτα από από σύντομη υποτροπή μετά την αρχική θεραπεία, μόνο ένα 4% δεύτερης υποτροπής παρατηρήθηκε σε διάστημα > 28 μηνών, μετά την πρώτη επανεμφάνιση της ασθένειας.

&: Hayani A, Lampeter E, Viswanatha D, Morgan D, Salvi SN. 2007.First report of autologous cord blood transplantation in the treatment of a child with leukaemia. Pediatrics. 119:296-300
 
Φεβρουάριος
 
Μορφολογικός και μοριακός χαρακτηρισμός ενός νεόυ πληθυσμού βλαστικών κυττάρων στο ομφαλοπλακουντιακό αίμα: Very small embryonic-like cells (VSEL)
 
Πρόσφατη μελέτη, έδειξε στο μυελό των οστών ποντικών, την παρουσία κυττάρων με μορφολογία και μοριακά χαρακηριστικά, παρόμοια με των εμβρυονικών βλαστικών κυττάρων:
  • πολύ μεγάλο πυρήνα με λεπτό στρώμα κυτταροπλάσμαστος
  • επιφανειαικές πρωτεΐνες, ευχρωματίνη, Rif-1 τελομεράση
  • χαρακτηριστικά μικρό μέγεθος: 2-4 mm

Με βάση τα παραπάνω, οι ερευνητές προχώρησαν στη διερεύνηση της παρουσίας τους και στο ομφαλοπλακουντιακό αίμα. Και στο ομφαλοπλακουντιακό αίμα, διαπίστωσαν την παρουσία παρόμοιων κυττάρων, CB-VSEL, με χαρακτηριστικά:

  • πολύ μικρό μέγεθος, 3-5 mm
  • πολύ μεγάλο πυρήνα με ευχρωματίνη
  • εκφράζουν εμβρυονικούς μεταγραφικούς παράγοντες (Oct-4, Nanog) και επιφανειακά εμβρυονικά αντιγόνα (SSEA-4)

Invitro καλλιέργειες έδειξαν την ικανότητα αυτών των κυττάρων για διαφοροποίηση σε νευρικά κύτταρα και καρδιομυοκύτταρα.

 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ:
 
  • το ομφαλοπλακουντιακό αίμα περιέχει τα VSLE, με χαρακηριστικά εμβρυονικών κυττάρων
  • εκτιμάται ότι το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών των κυττάρων χάνεται κατά τη στάνταρ διαδικασία απομόνωσης εμπύρηνων κυττάρων απ΄το το ομφαλοπλακουντιακό αίμα
  • πιθανά, η ικανότητα του CB για ανάπλαση ιστών να είναι ακόμα μεγαλύτερη, αν επιτευχθεί η απομόνωση μεγαλύτερου αριθμού τέτοιων κυττάρων. Η συγκεκριμένη υπόθεση μελετάται σε πειραματικά, ζωϊκά μοντέλα.

    &: Kucia M. et al. 2007. Morphological and molecular characterization of novel population of CXCR4+ SSEA-4+ Oct-4+ very small embryonic-like cells purified from human cord blood: preliminary report. Leukemia. 21:297-30.
 
Μάϊος
 
Μεταμόσχευση αιμοποιητικών βλαστικών κυττάρων σε παιδιατρικούς ασθενείς με οξεία λευχαιμία: συγκριτικά αποτελέσματα μεταξύ ομφαλοπλακουντιακού αίματος και μυελού τον οστών.
 

To Μάϊο του 2007, στο 5ο παγκόσμιο συνέδριο μεταμόσχευσης βλαστικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακού αίματος, στο Λος Άντζελες, παρουσιάστηκαν ιδιαίτερα σημαντικά αποτελέσματα μελέτης, για τη μεταμόσχευση αιμοποιητικών βλαστικών κυττάρων σε παιδιατρικούς ασθενείς με οξεία λευχαιμία. Η συγκεκριμένη έρευνα, είχε επιπλέον σκοπό και τη σύγκριση των αποτελεσμάτων, έπειτα από: 1/ μεταμόσχευση με βλαστικά κύτταρα ομφαλοπλακουντιακού αίματος, 2/ μεταμόσχευση με βλαστικά κύτταρα μυελού τον οστών.

Πραγματοποιήθηκε μελέτη με:

  • 116 παιδιατρικούς ασθενείς (<16 ετών) με οξεία λευχαιμία, στους οποίους έγινε μεταμόσχευση με βλαστικά κύτταρα μυελού των οστών, με 100% ιστοσυμβατότητα και
  • 497 παιδιατρικούς ασθενείς με οξεία λευχαιμία, στους οποίους έγινε μεταμόσχευση με βλαστικά κύτταρα ομφαλοπλακουντιακού αίματος, με 100% ιστοσυμβατότητα για το 7%, με 5/6 HLA ιστοσυμβατότητα για το 40% και 4/6 HLA ιστοσυμβατότητα για το 53% των ασθενών.

Τ΄αποτελέσματα έδειξαν:

§ Σημαντικά μικρότερο ποσοστό ρίσκου χρόνιας «αντίδρασης μοσχεύματος ενανατίον ξενιστή», GvHD, έπειτα από μεταμόσχευση με βλαστικά κύτταρα ομφαλοπλακουντιακού αίματος, ακόμα και στην περίπτωση του 4/6 HLA ταιρίασματος, συγκριτικά με τη μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων, απόλυτα ιστοσυμβατού μυελού των οστών

§ 5 χρόνια μετά τη μεταμόσχευση, το ποσοστό επιβίωσης χωρίς νόσο, ήταν:

  • 60% για τους λήπτες 100% ιστοσυμβατών βλαστικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακού αίματος
  • 38% για τους λήπτες 100% ιστοσυμβατώνβλαστικών κυττάρων μυελού των οστών
  • 41% για τους λήπτες βλαστικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακού αίματος, με 5/6 HLA ιστοσυμβατότητα
  • 33% για τους λήπτες βλαστικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακού αίματος, με 4/6 HLA ιστοσυμβατότητα.

Η συγκεκριμένη μελέτη, που παρουσιάστηκε στο παγκόσμιο συνέδριο μεταμόσχευσης βλαστικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακού αίματος, το 2007 στο Λος Άντζελες, είναι η πρώτη που υποστηρίζει τη χρήση ιστοσυμβατών ή μη απόλυτα ιστοσυμβατών βλαστικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακού αίματος, σε παιδιατρικούς ασθενείς κάτω των 16 ετών, με οξεία λευχαιμία, ως πρώτη θεραπευτική προσέγγιση, είτε υπάρχει, είτε δεν υπάρχει ιστοσυμβατός δότης μυελού των οστών.

&: Εapen M., et al. 2007. The 5th International Umbilical Cord Blood Transplantation Symposium, Los Angeles. Oral Session.

 
Ιούνιος
 
Tον Ιούνιο του 2007, ο Michael Haller, απ’ το University of Florida College of Medicine, ανακοίνωσε στοπαγκόσμιο “American Association Μeeting”, στο Σικάγο, τα πρώτα αποτελέσματα από κλινική μελέτη που αναφέρεται στη θεραπεία Διαβήτη τύπου Ι, με αυτόλογη μεταμόσχευση κυττάρων ομφαλοπλακουντιακού αίματος. Η κλινική μελέτη περιλαμβάνει 11 παιδιατρικούς ασθενείς με Διαβήτη τύπου Ι, ηλικίας 2-10 ετών, που μεταμοσχεύθηκαν με δικά τους βλαστικά κύτταρα, από ομφαλοπλακουντιακό αίμα. Οι πρώτες τους σημαντικές παρατηρήσεις είναι ότι: 1/ ανιχνεύεται μικρότερη ποσότητα γλυκόζης στο αίμα τους και 2/ απαιτείται η χορήγηση σημαντικά μικρότερης δόσης ινσουλίνης, σε καθημερινή βάση. Η μελέτη θα ολοκληρωθεί το 2009.
 
Ιούνιος
 
Βλαστικά κύτταρα στη θεραπεία του αυτισμού
 
Ο αυτισμός, αποτελεί τη συνηθέστερη μορφή των διαταραχών ASD –Autism spectrum disorder, οι οποίες είναι νευρολογικής φύσης και πλήττουν περίπου 1 στα 166 παιδιά. Στον αυτισμό παρατηρούνται νευροφυσιολογικές και ανοσολογικές διαταραχές. Διάφορες μελέτες επιδεικνύουν τη δυνατότητα των CD34+ βλαστικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακού αίματος, για επαγωγή αγγειογένεσης και την επαγωγή δημιουργίας νευρώνων. Άλλες μελέτες αποδεικνύουν την ικανότητα μεσεγχυματικών βλαστικών κυττάρων, να καταστέλλουν παθολογικές ανοσολογικές αποκρίσεις και να διεγείρουν (stimulate) την αιματοποίηση. Με βάση: α/ τα παραπάνω αποτελέσματα, β/ την προηγούμενη εργαστηριακή εμπερία των ερευνητών σ΄αυτό το πεδίο και γ/ τις αδημοσίευτες ενδείξεις άλλων ερευνητικών ομάδων, για τη θεραπευτική χρήση βλαστικών κυττάρων στον αυτισμό, η συγκεκριμένη ομάδα προτείνει κλινική δοκιμή phase I/II, με τη συνδυαστική χρήση των CD34+ βλαστικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακού αίματος και μεσεγχυματικών βλαστικών κυττάρων, στη θεραπεία του αυτισμού.

&: Ιchim TE et al. 2007. Stem cell therapy for autism. J.Transl.Med.5:30.
 
Σεπτέμβριος
 
Η δυνατότητα χρήσης των βλαστικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακού αίματος στην αναγεννητική ιατρική (regenerative medicine).
 
Εκτιμάται ότι 128 εκατομμύρια άνθρωποι, μπορούν να επωφεληθούν απ΄τη θεραπεία αναγεννητικής ιατρικής, με χρήση βλαστικών κυττάρων -κυτταρική θεραπεία- (σχεδόν 1 στους 3 στην Αμερική). Η χρήση των εμβρυονικών βλαστικών κυττάρων, περιορίζεται κυρίως λόγω θεμάτων βιοηθικής, συνεπώς η αναγεννητική ιατρική στηρίζεται στην ανάπτυξη κυτταρικής θεραπείας, με μη εμβρυονικά βλαστικά κύτταρα. Μη εμβρυονικά βλαστικά κύτταρα, σε ικανό αριθμό, συναντώνται στο μυελό των οστών, περιφερικό αίμα, λιπώδη ιστό και ομφαλοπλακουντιακό αίμα. Η συγεκριμένη βιβλιογραφική αναφορά αναφέρει ότι το ομφαλοπλακουντιακό αίμα, περιέχει πολυδύναμους κυτταρικούς πληθυσμούς και θεωρείται η καλύτερη εναλλακτική πηγή μη εμβρυονικών βλαστικών κυττάρων. Τα βλαστικά κύττταρα ομφαλοπλακουντιακού αίματος, έχουν την ικανότητα διαφοροποίησης σε αιμοποιητικά κύτταρα, καθώς και σε κατάλληλους κυτταρικούς τύπους, για τη δημιουργία επιθηλιακού, ενδοθηλιακού και νευρικού ιστού, in vitro (εργαστηριακά) και in vivo (σε ζωϊκά πειραματικά μοντέλα). Οι συγγραφείς καταλήγουν στο ότι τα βλαστικά κύττταρα ομφαλοπλακουντιακού αίματος, μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη θεραπεία ασθενειών, όπως: καρδιοαγγειακά, οφθαλμολογικά, ορθοπεδικά, νευρολογικά και ενδοκρινολογικά νοσήματα.

&: Harris DT. et al. 2007. The potential of cord blood stem cells for use in egenerative medicine. Expert.Opin.Biol.Ther. 7: 1311-1322.
 
Οκτώβριος
 
Κυτταροτοξικότητα μεσεγχυματικών βλαστικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακού αίματος, εναντίον καρκινικών κυττάρων ανθρώπινου γλοιώματος.
 
Η πρόσφατη αυτή μελέτη, αναφέρεται σε εργαστηριακές δοκιμές, in vitro, με μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα, που απομονώθηκαν από ομφαλοπλακουντιακό αίμα. Συγκεκριμένα, διερευνήθηκε η κυτταροτοξική ή μη δράση τους, εναντίον καρκινικών κυττάρων ανθρώπινου γλοιώματος. Τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα, απομονώθηκαν από ομφαλοπλακουντιακό αίμα και ένα ποσοστό χρησιμοποιήθηκε έπειτα από επαγωγή τους με κυτοκίνες, ενώ ένα άλλο ποσοστό, χωρίς την ενεργοποίηση με κυτοκίνες. Η δράση τους διερευνήθηκε με την πραγματοποίηση κυτταρικών δοκιμών στο εργαστήριο και τον προσδιορισμό της επιβίωσης των καρκινικών κυττάρων, έπειτα απ’ την προσθήκη των ενεργοποιημένων ή μη, μεσεγχυματικών βλαστικών κυττάρων. Τ΄αποτελέσματα επέδειξαν κυτταροτοξική δράση, τόσο των μη ενεργοποιημένων, όσο και των ενεργοποιημένων μεσεγχυματικών κυττάρων. Η δραστικότητα όμως των τελευταίων ήταν σημαντικά υψηλότερη. Η συγκεκριμένη βιβλιογραφική αναφορά, είναι η πρώτη που επιδεικνύει την κυτταροτοξική δράση μεσεγχυματικών βλαστικών κυττάρων, από ομφαλοπλακουντιακό αίμα, εναντίον καρκινικών κυττάρων ανθρώπινου γλοιώματος.

&: Kang SG. et al. Cytotoxicity of human umbilical cord blood-derived mesenchymal stem cells against human malignant glioma cell. Childs Nerv Syst. [Epub ahead of print].

 
Οκτώβριος
 
cGVHD: Υψηλότερα ποσοστά απόκρισης στη θεραπευτική αγωγή, μετά τη μεταμόσχευση με βλαστικά κύτταρα ομφαλοπλακουντιακού αίματος, συγκριτικά με τη μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων απο μυελό των οστών ή από περιφερικό αίμα.
 

Η πρόσφατη βιβλιογραφική αναφορά των Arora etal., στο επιστημονικό περιοδικό Biology of blood and marrow transplantation, είναι η πρώτη λεπτομερής ανάλυση των αποτελεσμάτων της θεραπευτικής αγωγής, σε ασθενείς που παρουσίασαν “χρόνια αντίδραση μοσχεύματος εναντίον ξενιστή” (Graft versus Host Disease, cGVHD): α/ έπειτα από μεταμόσχευση αιμοποιητικών βλαστικών κυττάρων μυελού των οστών/περιφερικού αίματος (123 ασθενείς, 67% με μόσχευμα HLA 6/6 συμβατό) και β/ έπειτα από μεταμόσχευση αιμοποιητικών βλαστικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακού αίματος, ΟΠΑ (47 ασθενείς, 10% με μόσχευμα HLA 6/6 συμβατό). Σύμφωνα με τη μελέτη, η μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων από ΟΠΑ, σε σύγκριση με τη μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων από μυελό των οστών/περιφερικό αίμα, σχετίζεται με:

  1. χαμηλότερα ποσοστά εκδήλωσης cGVHD (17% από ΟΠΑ, 25% από μυελό/περιφερικό αίμα)
  2. υψηλότερη πρώϊμη (early) απόκριση στη θεραπεία
  3. υψηλότερο ποσοστό απόκρισης στη θεραπεία
  4. καλύτερη επιβίωση.

Πιο αναλυτικά, ασθενείς που δέχτηκαν βλαστικά κύτταρα από ΟΠΑ, επέδειξαν καλύτερη συνολική απόκριση (πλήρης+μερική απόκριση) στη θεραπευτική αγωγή, συγκριτικά με τους ασθενείς που δέχτηκαν βλαστικά κύτταρα μυελού των οστών/περιφερικού αίματος, όπως φαίνεται στο συνοπτικό πίνακα:

Ποσοστά απόκρισης (πλήρης+μερική απόκριση):

Πηγή βλαστικών κυττάρων 2 μήνες 6 μήνες 1 έτος 2 έτη
ΟΠΑ 74% 78% 72% 70%
Μυελός των οστών/περιφερικό αίμα 48% 49% 51% 47%






Επιπλέον, τα ποσοστά θνησιμότητας - που δεν οφείλεται σε επανεμφάνιση της ασθένειας- ήταν υψηλότερα στο γκρουπ των ασθενών, που δέχτηκαν βλαστικά κύτταρα μυελού των οστών/περιφερικού αίματος:

3μήνες 1 έτος
ΟΠΑ 7% 11%
Μυελός των οστών/περιφερικό αίμα 13% 27%

 

 

 

Οι ερευνητές, ερμηνεύοντας τ’ αποτελέσματα, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι ηcGVHD, έπειτα από μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακού αίματος, φαίνεται να καταλήγει σε μικρότερα ποσοστά θανάτου και να είναι περισσοτέρο δεκτική στη θεραπευτική αγωγή.

&: Arora M, Nagaraj S, Wagner JE, Barker JN, Brunstein CG, Burns LJ, Defor TE, McMillan ML, Miller JS, Weisdorf DJ. 2007. Chronic graft-versus-host disease (cGVHD) following unrelated donor hematopoietic stem cell transplantation (HSCT): higher response rate in recipients of unrelated donor (URD) umbilical cord blood (UCB). Biol Blood Marrow Transplant. 13:1145-52.